Mumu Arayan Pervaneler

Standard
Hikaye’nin Mantıku’t-Tayr’dan alındığı yazıyor bir blogta, o şiir şeklinde ve ayrı bir postta yayınlayacağım.

Bu hikayeyi, Kıssa-i Şirin-i İranî (İran’ın Şirin Hikayeleri) adlı kitaptan aldım, Türkçe’ye çevirdim , kitapta hikayenin kime ait olduğu yazmıyor, derleme bir kitap, Mevlana’ya ait olduğunu söyleyen de var,yukarıda dediğim gibi Feridüddin Attar’ın olduğunu söyleyen de. Yani kısacası Muhibbî’nin dediği gibi:

Cümlenin maksûdu bir amma rivayet muhtelif
 
 
 
 

پروانه ها در جستجوی شمع

در راه هدف باید سخت

پروانه ها توی هوا چرخی زدند و روی گلهای رنگارنگ باغ که در زیر نور مهتاب شب تابستان بیشتر از همیشه زیبا به نظر میرسید فرود امدند بالهای ابریشمین و رنگارنگ آنها در میان برگهای عطر آگین زیبایی خیره کننده ای داشت .  

پروانه ها که انگار مدت ها بود از گلها دور بودند یک لحظه هم یکجا نمی نشستند . پی در پی از این گل به آن گل می پریدند . بو می کشیدند . شیره گلها را می نوشیدند . برگ گلها را می بوسیدند و در نور مهتاب شنا می کردند .

گلها هم از امدن پروانه ها شادمان بودند و آنها را با آغوش باز می پذیرفتند . 

ناگهان پروانه ای که بالهای سپید با رگه های قرمز داشت روی یک گل شب بو نشست و داد زد :

هی دوستان; روز هم میتوانیم به سراغ گلها بیاییم الان شب است و هنگام رفتن پیش شمع فرا رسیده است. شمع نور دارد و روشنایی برای تقویت چشمان ما خیلی لازم است.  . صدای پروانه ها در هم و برهم بلند شد :

_ باید یک شمع پیدا کنیم 

_باید یک نفر را بفرستیم یک شمع پیدا کند و ما را خبر کند 

_ من می روم  

_ نه من می روم

پروانه بال سپید که از همه پیرتر و با تجربه تر بود به پروانه ای کوچک اشاره کرد و گفت : تو خیلی زبر و زرنگی زود برو و ببین میتوانی یک شمع روشن پیدا کنی اگر پیدا کردی برگرد و ما را با خود ببر تا دور شمع بگردیم . 

پروانه بلند شد چرخی زد و گفت می روم و تا شمع روشن پیدا نکنم بر نمی گردم سپس بال کشید و در نگاه امیدوار دوستانش دور شد . رفت و رفت تا در زیر نور مهتاب دیوارهای بلند و پنجره های روشن قصری را در میان باغی دید جلو رفت و توی اتاق بزرگ را از میان پنجره پایید . مردی با لباسهای زربافت روی تخت بزرگی نشسته و با مرد دیگری حرف میزد پروانه خوب نگاه کرد سه فانوس بزرگ اتاق را روشن میکرد اما از شمع خبری نبود . پروانه غمگین شد باز پرواز کرد و به سمت دیگر قصر رفت به یک پنجره روشن نزدیک شد و پنج شمع رنگین و بزرگ را دید که میان یک شمعدان طلایی میسوخت و در میان اتاق هم سه نفر روی قالی های رنگارنگ نشسته و غذا می خوردند . پروانه از خوشحالی چرخی دور خودش زد و از اینکه خبر خوبی برای دوستانش میبرد و جلو انها سربلند میشود احساس شادی کرد یکراست به سوی دوستانش پرواز کرد و هنوز روی گل ننشسته بود که داد زد : 

پیدا کردم چه شمع های قشنگ و نورانی  !

پروانه سپید بال به آرامی گفت : آرام بنشین و تعریف کن. پروانه کوچک با خوشحالی گفت شمع ها را از پشت پنجره دیدم خیلی هم نور دارند من …

پروانه سپید بال حرف او را برید و گفت : نه نه ! این که تو دیدی شمع نیست نه شمع اینطور است و نه پروانه ای که شمع را فقط از دور ببیند پروانه است ! 

پروانه سپید بال با خونسردی به پروانه چاق و بال بلندی اشاره کرد و گفت : تو برو برای دوستانت شمع پیدا کن ببینم چه میکنی .

پروانه بال بلند در حالی که پرواز میکرد گفت من دست خالی بر نمی گردم .

همینکه که به قصر رسید پنجره ها را یکی یکی نگاه کرد و پشت پنجره ای که شمع ها در آن میسوخت رفت . روی لبه پنجره نشست و شمع های رنگی و فروزان را یکی یکی نگاه کرد سپس پر زد روبروی پنجره بالا و پایین رفت میخواست هر جور شده راهی برای ورود پیدا کند . با افسوس به شمع ها نگاه می کرد حالا هیچکس هم در اتاق نبود . شمع ها شعله می کشیدند . می سوختند و اشک می ریختند انگار از اینکه پروانه نمیتواند خودش را به انها برساند غمگین بودند .پروانه با بیم و امید به سوی در اصلی ساختمان پر کشید در را که باز دید امیدوار شد توی راهرو در امتداد نور پرواز کرد در اتاق را که باز دید انقدر هیجان زده شد که نفهمید خودش را چطور به شمع ها رساند و دور شمع ها میچرخید انگار نور آنها را مانند شیره گلها می نوشید به یاد دوستانش افتاد و آرزو کرد ای کاش آنها آنجا بودند ومی دیدند فکر کرد به سوی دوستانش برود و خبر موفقیت بزرگش را به آنها بدهد . همینکه روی آسمان باغ رسید داد زد : پیدا کردم . چه شمع هایی دور آنها گشتم و داغ شدم پروانه سپید بال رو به او کرد و به آرامی گفت روی ان گل بنشین و به آرامی بگو .پروانه بال بلند گفت شمع ها را که دیدم هر طور بود راهی پیدا کردم و خودم را به انها رساندم و دورشان گشتم نزدیک بود توی شعله انها بسوزم ! من …

در حالی که همه پروانه ها با شوق و کنجکاوی و هیجان نگاه می کردند پروانه سپید بال به ارامی به او گفت : بس است تو هم نمی دانی شمع چیست ! 

پروانه بال سپید به پروانه باریک و بلندی اشاره کرد و گفت : دوست عزیز تو برای ما شمع پیدا کن امیدوارم موفق شوی . 

پروانه باریک و بلند سرش را تکان داد . نگاهی به دوستانش انداخت و به پرواز در امد و زیر نور مهتاب جلو رفت . همینکه به قصر رسید و پنجره های نورانی را دید دوری زد . شمع های فروزان را ورانداز کرد از راهرو گذشت و در اتاق تو رفت و یکراست به سوی شعله شمع ها پر کشید و درست مانند وقتی که رو گل می نشیند روی شعله شمع میانی که فروزان تر از همه بود نشست در یک دم بالهایش آتش گرفت اما بی اینکه تکان بخورد همان جا ماند آتش به بدنش رسید و ناگهان گر گرفت . شعله ای بلند و سرخ تا نزدیک سقف دامن کشید سپس تمام دور و بر کاخ را مانند روز روشن کرد انگار هزاران شمع دور وجود پروانه یکی شده و شعله می کشیدند ! پروانه ها از دور هاله نور را دیدند و پروانه سپید بال سرش را تکان داد و به آرامی گفت :

این پروانه شمع را شناخت و آن را یافت چون فقط پروانه ای شمع را می شناسد که با آن یکی شود نه آنکه فقط دستی از دور بر آتش داشته باشد و حرفش بزند در راه رسیدن به هدف باید سوخت و فریاد نکرد … 

سپس همگی با هم به سوی شمع ها به پرواز در آمدند.

Mumu Arayan Pervaneler

Hedef Yolunda Yanmak Gerek

Pervaneler havada dönüyorlar ve yaz gecesinin mehtabında her zamankinden daha güzel gözüken, bağın rengarenk çiçeklerinin üzerine iniyorlar, onların ipekten ve rengarenk kanatları mis kokulu yaprakların ortasında göz kamaştırıyordu.

 Pervaneler sanki uzun zamandır çiçeklerden uzak kalmışlardı da, bir yerde sabit durmuyorlardı, sırayla bu çiçekten o çiçeğe uçuyorlar, kokuları çekiyorlar, çiçeklerin sütlerini içiyorlar, gül yapraklarını öpüyorlar ve mehtabın ışığında yüzüyorlardı.

Çiçekler de pervanelerin gelmesinden mutlu olmuşlar ve onları kucaklayarak kabul ediyorlardı.

Ansızın,  bir şebboy çiçeğinin üzerine oturmuş olan beyaz kanatlı, kırmızı çizgili pervane seslendi:

 Hey dostlar, gündüz de çiçekleri sormaya gelebiliriz,fakat şimdi gecedir, gitmeden önce bir mum bulunmalıdır. Mum ışıklıdır ve gözlerimizin kuvvetlenmesi için çok lazımdır… Pervanelerin sesi hep birlikte yükseldi:

Bir mum bulmalıyız!

Bir kişiyi, mumu bulup bize haber vermesi için göndermeliyiz.

Ben giderim!

Hayır ben giderim!

Hepsinden daha yaşlı ve daha tecrübeli olan beyaz kanatlı pervane küçük bir pervaneye işaret etti ve dedi ki: Sen çok güçlü ve akıllısın,çabuk git ve ara,  bir mum bulabilirsin. Eğer bulursan geri dön ve bizi de mumun etrafında dönmek için  götür.

Pervane yükseldi, bir tur attı ve dedi ki: gidiyorum, bir mum bulana kadar dönmeyeceğim. Sonra kanat çırptı ve dostlarının ümitli bakışlarıyla uzaklaştı. Gitti, gitti… Mehtabın altında,bir bahçenin ortasında bir sarayın yüksek duvarlarını ve aydınlık pencerelerini gördü. İlerledi ve büyük odayı pencereden gözetledi. Bir adam sırmalı kıyafetleriyle büyük bir yatağın üzerinde oturmuş ve başka bir adamla konuşuyordu. Pervane odayı aydınlatan 3 fanusa iyice baktı, ama mumdan bir haber yoktu. Pervane kederlendi tekrar uçtu ve sarayın diğer tarafına gitti.  Aydınlık bir pencereye yaklaştı ve altın bir şamdan içinde yanan renkli ve büyük beş mum gördü. Ve odanın ortasında da üç kişi rengarenk halıların üzerinde oturmuş yemek yiyorlardı. Pervane mutluluktan kendi etrafında bir tur attı, dostlarına iyi bir haber götüreceği ve onların önünde baş çekeceği için mutluluk duydu, doğruca,dostlarının olduğu yöne uçtu, hala çiçeklerin üzerinde oturuyorlardı. Onlara seslendi:

Çok güzel ve nurlu mumlar buldum!

 Beyaz kanatlı pervane sakince dedi ki: Sakince otur ve  ve tarif et.  Küçük pervane mutlulukla konuştu: Mumları pencerenin arkasından gördüm çok ışıklıydılar! Ben…

Beyaz kanatlı pervane onun konuşmasını kesti ve dedi ki: Hayır hayır! Bu senin gördüğün mum değil, mum bu şekilde olmaz ve mumu sadece uzaktan gören bir pervane, pervane değildir.

Beyaz kanatlı pervane soğukkanlıkla şişman ve uzun kanatlı pervaneyi işaret etti ve dedi ki: Sen git, dostların için mum bul, bakalım ne yapacaksın.

Uzun kanatlı pervane uçarken dedi ki: Ben elim boş dönmeyeceğim.

Hemen saraya vardo pencerelere bir bir baktı ve mumların yanmakta olduğu pencereye gitti Pencere pervazının üzerinde oturdu, renkli ve parlak mumları bir bir seyretti ve sonra kanat çırptı, pencereyle karşı karşıya kaldı, yukarı gitti, aşağı gitti, her ne şekilde olursa olsun içeri girmek için bir yol bulmak istiyordu.  Hayıflanarak mumlara baktı, şimdi odada hiç kimse de yoktu. Mumlar alevleniyordu, yanıyorlar ve gözyaşı akıtıyorlardı. Sanki pervanenin kendilerine ulaşamamasından kederli gibiydiler. Pervane korku ve ümitle binanın asıl kapısına doğru kanat çırptı. Kapıyı açık gördü, ümitlendi. Yolun üzerinde sıralanmış ışıklara uçtu, Odanın kapısını da açık gördü,o kadar heyecanlandı ki, mumlara nasıl vardığını anlamadı. Mumların etrafında dönüyor, sanki onların ışığını çiçeklerin sütü gibi içiyordu. Aklına dostları geldi, keşke onlar da burda olsalardı ve görselerdi diye arzu edip düşündü.  Dostlarının olduğu yöne gitti,  büyük başarısının haberini onlara verdi. Hemen göğün üzerinden, bahçeye vardı, seslendi: Buldum!  Güzel pervanelerin etrafında döndüm ve yandım, Beyaz kanatlı pervane ona döndü ve sakince onun yüzüne dedi ki: Şu çiçeğin üzerine otur ve sakince söyle. Uzun kanatlı pervane dedi ki: Çeşit çeşit mumları gördüm, bir yol buldum ve onlara ulaştım, ve onların etrafında döndüm, yakındılar, onların ateşinde yandım! Ben…

Bütün pervaneler arzu merak ve heyecanla bakarlarken, beyaz kanatlı pervane sakince ona şöyle söyledi:  Yeter, sen de mumun ne olduğunu bilmiyorsun.

Beyaz kanatlı pervane, zayıf ve uzun pervaneyi işaret etti, ve dedi ki: Aziz dostum, sen bizim için mum bul,Muvaffak olmanı ümit ediyorum.

Zayıf ve uzun pervane başını salladı, dostlarına bir bakış attı, ümitli bakışların ve mehtabın altında ilerledi. Hemen saraya vardı, ışıklı pencereleri gördü ve bir tur attı. Parlak mumlara baktıktan sonra hemen yola koyuldu, odaya girdiğinde doğruca mumların ateşlerine doğru kanat çırptı, hemen çiçeklerin üzerine oturduğu gibi , hepsinden daha parlak olan mumun ateşi üzerine oturdu, bir anda kanatları ateş aldı ama hareketsiz durduğu için ateş bedeninin her yerine ulaştı ve ansızın bütün bedenini sardı. Uzun ve kırmızı bir ateş tavanın yakınına kadar ulaştı. Sonra dumanların hepsi sarayın üzerini tıpkı gün gibi aydınlattı, sanki binlerce mum pervanenin vücudunun etrafında birlik olmuştu ve ateşler saçıyordu. Pervaneler, uzaktan ışık yalımlarını gördüler, Ve beyaz kanatlı pervane başını sallayıp sakince dedi ki: 

Bu pervane mumu tanıyor ve onu buldu. Çünkü bir pervane mumu tanırsa, yalnız onunla birlik olur,  yalnızca bir elini uzaktan ateşe tutmaz. Ve sözlerini sürdürdü: Hedefe ulaşma yolunda yanmak ve feryad etmemek gerekir.

Sonra hepsi birlikte ateşe doğru uçtular.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s